جهت جریان آب زیرزمینی و الگوی آن در سفره ها
چگونگی تهیه نقشه هم پتانسیل آب زیرزمینی را با استفاده از ارتفاع سطح آب زیرزمینی در سه پیزومتر
اندازه گیری های مربوط به ارتفاع سطح آب در پیزومترها به عنوان اساس تعیین جهت جریان آب زیرزمینی مورد استفاده قرار می گیرند. برای این منظور باید نقشه های هم پتانسیل یا ایزوپیز تهیه شود. برای تهیه نقشه های هم پتانسیل آب زیرزمینی تعدادی پیزومتر در آبخوان حفر می شود که باید توزیع نسبتا یکنواختی در منطقه مورد نظر داشته باشند. با داشتن حداقل سه پیزومتر در هر منطقه می توان خطوط تراز آب زیرزمینی را ترسیم نمود. به منظور تهیه نقشه هم پتانسیل، محل پیزومترها بر روی نقش های با مقیاس مناسب ترسیم می شود (برای مثال در دشت ها مقیاس مناسب اغلب یک به 50000 می باشد). سپس محل پیزومترهای مجاور هم با خطوطی مستقیم، به گون های به یکدیگر وصل می شوند تا یک مثلث بلندی مناسب در منطقه ایجاد شود. به این صورت که اضلاع مثلث ها حتی الامکان با هم همخوانی داشته باشند و این اضلاع از روی لای ههای غیرقابل نفوذ، رودخانه ها و یا تالاب ها و دریاچه ها عبور نکنند. سپس نقاط هم ارتفاع با استفاده از روش درو نیابی محاسبه می شوند و با اتصال آنها به یکدیگر خط تراز آب زیرزمینی یا خط هم پتانسیل آب زیرزمینی به دست م یآید. برای ترسیم خطوط تراز آب زیرزمینی (نقشه هم پتانسیل آب زیرزمینی) می توان از نرم افزارهای کامپیوتری استفاده نمود. شکل بالا چگونگی تهیه نقشه هم پتانسیل آب زیرزمینی را با استفاده از ارتفاع سطح آب زیرزمینی در سه پیزومتر نشان می دهد. همان طور که در شکل نشان داده شده است، در صورتی که آبخوان همسو باشد، جهت جریان آب زیرزمینی عمود بر خطوط تراز آب زیرزمینی است.
برای آبخوان های محبوس نیز همانند آبخوان های آزاد، نقشه های هم پتانسیل آب زیرزمینی تهیه می شود و در این خصوص از اطلاعات سطح آب در پیزومترهایی که در آبخوان محبوس حفر شده اند، استفاده می شود. در تهیه نقشه های هم پتانسیل علاوه بر درون یابی ساده بین ارتفاع سطح آب در پیزومتر، باید از اطلاعات زمی نشناسی شامل موقعیت گسل ها، مرزهای انتقال دهنده آب و مرزهای مانع انتقال آب، تغییرات ضخامت آبخوان، تغییرات ضریب آبگذری و مناطق تغذیه و تخلیه آبخوان نیز استفاده شود.
فاصله خطوط تراز آب زیرزمینی، نشان دهنده تفاوت نفوذپذیری در آبخوان است. وقتی که خطوط تراز آب زیرزمینی نزدیک به هم باشند، نشان دهنده نفوذپذیری کم آنها خواهد بود. به علت اینکه شیب هیدرولیکی زیادی لازم است تا آب را در آبخوان به جلو منتقل نماید. وقتی که خطوط تراز آب زیرزمینی دارای فاصله زیادی باشند، عکس حالت قبل است و نشانگر نفوذپذیری بیش تر آبخوان است. در تجزیه و تحلیل مسایل مربوط به جریان آب زیرزمینی، ترسیم الگوی جریان ممکن است به طور قابل ملاحظه ای مفید باشد و را هحل هایی را ارائه کند که به سادگی به وسیله را محل های ریاضی به دست نمی آید. همان طور که قبلا اشاره شد، یک شبکه جریان که عبارت است از نمایش تصویری الگوی جریان، از دو نوع خط یا منحنی تشکیل می شود. یک نوع آن، خطوط هم پتانسیل نامیده می شود که تمام نقاط این خطوط دارای بار پتانسیل یکسانی هستند. نوع دوم، خطوطی هستند که عمود بر خطوط گروه اول ترسیم می شوند (با فرض ایزوتروپ بودن آبخوان)، این خطوط، خطوط جریان نامیده می شوند.
شناسه تلگرام مدیر سایت: SubBasin@
نشانی ایمیل: behzadsarhadi@gmail.com
(سوالات تخصصی را در گروه تلگرام ارسال کنید)
_______________________________________________________
نظرات (۰)